Waarom leef ik eigenlijk? En wat is het nut van het leven? Wat als dit allemaal een droom is? En het leven voelt helemaal niet echt. Hoe kan dat nou weer?
Wat is existentiële angst?
Existentiële angst in combinatie met derealisatie kan enorm beangstigend zijn. Gelukkig ligt dit niet aan jou. En je bent niet raar en weet dat ook heel veel mensen last hebben van deze vorm van angst. In deze aflevering staan we stil bij wat deze angst precies is en wat je kan doen om hier heel veel minder last van te hebben.
Ik denk dat we ons allemaal weleens hebben afgevraagd van waarom leef ik? Wat is het nut en het doel van mijn leven? En wie ben ik precies?
Waarom leef ik op deze planeet midden in dit gigantische universum? Niet alleen dat, is dit allemaal wel echt. Is het misschien een droom of is het geen droom? Ieder mens op aarde denkt wel eens na over deze gedachten. Want ja, ze zijn gewoon hartstikke fascinerend.
Maar niet iedereen vindt ze fascinerend. Er zijn ook heel veel mensen die deze gedachten en gevoelens een beetje eng vinden. En wat ik dan bedoel met een beetje eng, iedere keer als je deze gedachten hebt, komt er gewoon een hele stortvloed aan angst bij vrij.
Een snel kloppend hart, onrust en die gedachten voelen gewoon heel erg beangstigend. Deze vorm van angst noemen we existentiële angst. En dit is echt een tongtwister.
Misschien moeten we trouwens een ander woord voor deze angst verzinnen om het wat minder eng te maken en minder een tongtwister. Weet je, ik denk dat ik het gewoon even levensangst noem. Om het gewoon wat makkelijker en ook wat minder eng te maken. Deze vorm van angst gaat over het nut van het leven.
In dit artikel ga ik je precies uitleggen wat deze vorm van angst is, wat je ervan merkt, hoe het ontstaat, maar ook wat je moet doen om er vanaf te komen. En voordat we daarmee beginnen, wil ik je even meenemen, een aantal jaren geleden, want ik kan nog heel goed voor de geest halen dat ik ook een keer deze gedachten heb gehad. En ik heb ze natuurlijk al veel vaker gehad, maar er was één moment waarin ik toch best wel geobsedeerd was door deze gedachten en ze waren een beetje beangstigend.
Mijn ervaring met existentiële angst
Dat kwam natuurlijk ook omdat ik onder redelijk wat stress stond, waardoor die gedachten best wel een impact maakten. Ze waren enorm beangstigend. En één van deze momenten was een aantal jaren geleden bij mijn oom en tante.
Twee super lieve mensen, wonend in een hele mooie boerderij buiten Eindhoven. Ik noem het altijd ‘the middle of nowhere’.
Wat we ook ieder jaar deden was op bezoek gaan bij mijn oom en tante en in de zomer een kampvuur maken. En daar bleven we altijd op tot het midden van de nacht. En het mooie aan wonen buiten de stad is dat je de sterrenhemel ziet. Dus dit was ook echt een ritueel wat we ieder jaar deden. Ieder jaar in de zomer rond juli gingen we naar mijn oom en tante. En wij, mijn broertje en mijn zusje en ik, gingen daar altijd lekker een kampvuur maken en daar hadden we het over het leven.
Dat was ieder jaar hetzelfde. Wat is het eigenlijk bijzonder dat we leven? Wat is het eigenlijk bijzonder dat we allemaal hier zitten terwijl er gewoon zoveel meer is?
Wat is het nut eigenlijk van je leven? En wat ik ook al zei, als je buiten de stad woont, dan zie je de sterrenhemel. Je ziet vallende sterren, soms komt het ISS voorbij, je ziet grote sterren, felle sterren. En iedere keer hadden we het dus over het nut van het leven.
Ik vond dat deels heel erg fascinerend, want ja, het is ook een heel interessant onderwerp en we denken daar allemaal weleens over na. Dit zijn hele fascinerende gedachten en die houden de mensheid al duizenden jaren bezig. Maar ze zijn ook soms heel erg eng.
In die periode, een aantal jaren geleden, stond ik onder heel veel stress. En daardoor kwamen die gedachten best wel heftig binnen. Ik bleef erover doormalen. En niet alleen die avond, ook de dagen daarna. Waarom leef ik Wouter? En wat is nut van mijn leven? Is het eigenlijk niet raar dat ik kan ruiken of kan zien? Dat ik gewoon ogen heb om door te kijken? Als mijn ogen er niet zouden zijn, dan zou ik blind zijn. Hoe raar is dat? Waarom ben ik hier?
Kijk, we hebben allemaal weleens deze gedachten. Maar er is een heel groot verschil tussen mensen die onder angst en stress staan en mensen die eigenlijk best wel lekker in hun vel zitten.
Want we hebben allemaal weleens deze gedachten en misschien heeft de ene persoon deze dagelijks of wekelijks en sommigen hebben hem bijna niet. Wat is dan het verschil tussen mensen die er zo bang voor zijn en mensen die dit opmerken, gefascineerd door zijn en denken van ja, inderdaad, en ze gaan weer door met hun leven?
Weet jij het antwoord? Als je de podcast regelmatig luistert, of misschien zit je wel in vrijheid van angst, dan weet je al wat ik ga zeggen. Het verschil tussen mensen die er wel en geen last van hebben, is wat ze ermee doen.
Wat doe jij met die gedachten? Hoe ga je ermee om? Kijk, angstige gedachten zijn niet het probleem, want iedereen heeft angstige gedachten en iedereen heeft ook een andere inhoud van de gedachten. Daar draait het niet om. Het gaat erom wat jij doet met die gedachten.
Dit maakt je klachten 100X erger…
En dat bepaalt of het wel of niet terugkeert. Maar het is dus wat jij doet met die gedachten. Wat bepaalt of ze wel of niet terugkomen. En ook hoe intens die gedachten zijn. En daar willen we aan gaan werken. En toen ik hier ook achter kwam dat dit het geval was met deze gedachten, kon ik ook heel goed plaatsen waarom mijn tante bijvoorbeeld echt heel relax in de stoel zat naar de sterren te kijken en allemaal van die levensvragen aan het oproepen was.
Ja, het klopt, die gedachten kunnen heel eng zijn en je voelt ze waarschijnlijk ook fysiek in je lichaam, met hartkloppingen, angst, onrust. Maar weet je wat deze gedachten nog enger maakt? Als je ook last hebt van derealisatie. En wat is derealisatie? Derealisatie is een gevoel van onwerkelijkheid.
Een gevoel alsof het leven niet echt is. Een beetje alsof je in een droom leeft en misschien zelfs dat je een beetje buiten jezelf geplaatst voelt. Ik ervaarde dit ook altijd als een soort glazen muur tussen mij en de werkelijkheid.
En de combinatie van derealisatie, dus dat dromerige gevoel, plus die existentiële angstgedachten, dus met die levensvragen kan die combinatie heel erg beangstigend zijn.
Want het is één ding dat je angstige gedachten hebt over het leven en die dingen ook invult. Maar als je al het gevoel hebt dat het leven niet echt is en dat dromerige, derealiserende gevoel hebt, dan maakt dat het nog enger. En dat betekent niet dat dit een heel stuk erger is qua angst en dat het moeilijker is om er vanaf te komen. Nee, totaal niet. Maar het maakt het wel wat enger. En daarom is het zo belangrijk dat je precies gaat leren wat je moet doen om er ook vanaf te komen.
Want de kans is momenteel heel erg groot dat je verkeerd omgaat met die gedachten. En dat is ook de reden dat ze zo hard terugkomen. Dat ze zo vaak je dag of je week beïnvloeden. Dat komt niet doordat de gedachte zo hardnekkig is, nee.
Dat komt omdat jij er verkeerd mee om bent gegaan. En dat is de clue. Dat is hoe je van deze gedachte afkomt. En ook van het dromerige, derealiserende gevoel.
Jij wil je richten op hoe je ermee omgaat. En daar ga ik je zo meteen wat meer over vertellen. En als je al wat meer wil weten over wat we zo meteen gaan behandelen in dit artikel, kijk dan ook even naar de gratis training, waar je je gewoon voor kan aanmelden.
Want hierin geef ik je vijf hele handige tips om te leren hoe je van deze gedachten afkomt en wat je precies moet doen om weer de rust in je hoofd en lichaam terug te vinden.
Want kijk, het is natuurlijk hartstikke eng om deze gedachten en deze gevoelens te hebben, maar ze zijn een heel stuk enger als je niet weet wat het is, hoe je ermee om moet gaan, maar ook de dingen die je vooral niet moet doen.
Want dan word je natuurlijk bang voor deze gedachten en worden ze natuurlijk een stuk intenser. Dus het stukje handvaten krijgen en weten wat er gebeurt en ook wat je moet doen om er vanaf te komen, dat haalt al heel veel van de angst weg. Dus neem eens even een kijkje en dan gaan we snel door naar het volgende onderdeel.
Waarom heb je hier zoveel last van?
Want ja, als we eerlijk zijn, dat is natuurlijk ook een vraag die jij jezelf stelt. Waarom heb ik deze gedachte en waarom reageer ik er zo heftig op?
En nogmaals, als je mij al wat langer volgt, dan weet je dat ik altijd zeg, ieder mens heeft een eigen Stress Emmer. En wanneer je onder langdurige stress staat, of je maakt heel veel levensveranderingen mee, of een traumatische ervaring, dan kan dat Stress Emmertje in één keer vol gaan lopen.
En op zich gebeurt er eigenlijk niet heel veel wanneer dat Stress Emmertje nog niet helemaal vol zit. Want je maakt spannende dingen mee en het emmertje raakt een klein beetje voller. Maar wat er gebeurt wanneer het emmertje helemaal vol zit, is dat die al best wel snel overstroomt.
Er hoeft maar iets kleins te gebeuren. En dat kan een gevoel zijn, een gedachte of een bepaald symptoom. En wat er daardoor gebeurt is als je Stress Emmertje vaker overstroomt, dan spreek je van angst.
Dus het overstromen van het Stress Emmertje, dat noemen we angst. En als je Stress Emmertje dus best wel vaak overstroomt, dan heb je dus last van angstklachten. En dan voel je bepaalde onrust in je lichaam, je hebt veel meer last van bepaalde gedachten, bepaalde symptomen.
En hoe dat Emmertje zich kan vullen is zoals ik al zei, door bijvoorbeeld langdurige stress, denk aan werkdruk, financiële druk of misschien iets met je gezondheid. Maar het kan ook door levensveranderingen komen.
Bijvoorbeeld, wat ik ook heel vaak hoor, is als mensen vader of moeder worden, zorgt dat voor best wel wat stress. Niet alleen is je hele leven in één keer anders, ook moet je in één keer zorgen voor een klein levend wezen. En dat zorgt voor best wel wat verantwoordelijkheid, ook best wel wat stress. En je wordt een heel stuk alerter. En dit kan ook je Stress Emmertje vullen.
Of bijvoorbeeld een verhuizing. Het zijn allerlei dingen en allerlei levensgebeurtenissen die ervoor kunnen zorgen dat je Stress Emmertje wat vol raakt.
Hij overstroomt hierdoor dus sneller en als hij een stuk sneller overstroomt, heb je dus vaker last van angst. Ieder mens op aarde heeft dus soms deze gedachte: wat als het leven niet echt is? Waarom ben ik hier eigenlijk?
Maar de reden waarom jij er last van hebt en iemand anders niet, is doordat jouw heel erg vol zit. Die gedachte van wat als het leven niet echt is, die zorgt er meteen voor dat jouw Stress Emmertje overstroomt. En je voelt angst, je voelt onrust, je schrikt ervan.
En je probeert er van alles aan te doen om van de gedachte af te komen. Terwijl bijvoorbeeld mijn tante met een lege Stress Emmer, die gedachte er gewoon kon laten zijn, zonder er angtig van te worden.
Ze was er niet bang voor. Ze had geen angst voor die gedachte. En dat is belangrijk om te begrijpen.
Jij ziet alles door de lens van angst. En de reden waarom het is, is omdat jouw lichaam in een overactieve vecht- of vluchtreactie zit. Je angst is altijd actief.
Hij is naar de voorgrond gegaan, waar hij voorheen altijd op de achtergrond aan het werken was. Als jij bijvoorbeeld aan het autorijden was en een keer kwam er een vrachtwagen op je af, dan kwam je angst naar voren. En die kwam naar voren om jou te beschermen.
Maar omdat je onder langdurige stress stond, dacht je lichaam, hé, hartstikke leuk dit, er is zoveel gevaar, want stress is gevaar, laat ik maar gewoon voor altijd op de voorgrond zijn, want Wouter staat onder zoveel stress en onder zoveel gevaar, laten we er maar eens even voor zorgen dat ik gewoon zorg dat Wouter veilig is.
Dus, je angst is continu op de voorgrond en je ziet alles door de lens van angst. Alles is eng, alles voelt raar.
En dit is het begin van levensangst. Existentiële angst noemen we dit. En die gedachten, die levensvragen, die zorgen dus voor heel veel angst, omdat je alles ziet door de lens van angst. Je voelt symptomen en je bent een keer bang voor die gedachte. Die gedachte had je eerst ook. Maar toen deden ze niets met je. Nu vallen ze ineens heel veel meer op omdat je alles ziet door de lens van angst. En dat komt door jouw volle Stress Emmer.
Je wil groeien naar het legen van jouw Stress Emmertje want dan heb je deze gedachten ook maar:
1. Ze vallen minder op.
2. Je hebt er veel minder angst voor.
3. Ja, weet je, ze doen eigenlijk niet meer zo heel veel met je.
En dat is waar we naartoe willen groeien. Het legen van de Stress Emmer.
En het doel is dat wij gaan kijken, hoe kan je die Stress Emmer nou legen? Dit is ook echt de fundering van de hele Vrijheid van Angst methode. Hoe kunnen we die stress helemaal gaan legen? Omdat als de Stress Emmer helemaal leeg is, dan voel je er minder angst bij.
Ze vallen minder op. En dat is ook waar we naartoe willen groeien. Er zijn zoveel deelnemers binnen Vrijheid van Angst die last hebben van deze gedachten. En ja, jij denkt natuurlijk dat jij alleen bent hierin, dat jij uniek bent.
En dat bedoel ik niet gemeen en confronterend. Misschien een beetje confronterend, maar het is alleen maar goed dat jij niet de enige bent met deze gedachten. Want het ligt niet aan jou.
Jij hebt een volle Stress Emmer, die wil je gaan legen en zo ga je minder last hebben van de klachten. Binnen Vrijheid van Angst hebben we een hele fijne community. Hier zie ik ook dat heel veel mensen deze levensvragen ook stellen.
Soms ook in de DM privé, omdat ze best wel bang zijn om deze gedachten te delen met anderen. En waar deze mensen dan voorheen best wel in de knoop zaten met die gedachten en er super bang voor waren… zie je ook dat ze ervan herstellen, doordat ze leren hoe ze die Stress Emmer moeten legen en hoe ze er goed mee om moeten gaan.
En weet ook dat het hebben van deze gedachten één ding is. Maar het hebben van deze gedachten betekent niet dat ze steeds terugkomen. Want dat komt doordat jij verkeerd omgaat met die gedachten. En dat is een heel belangrijk inzicht dat ik je wil geven.
We hebben namelijk allemaal deze gedachten. En het kan dat jij door je volle Stress Emmer in één keer last begon te hebben van deze gedachten. Dus misschien zat je thuis op de bank en je had in één keer deze gedachten: een levensvraag, een levensangst.
En er kwam in één keer heel veel angst bij vrij. Maar dit betekent nog niet dat ze ook steeds terug gaan komen. Ze kunnen ook gewoon voorbij gaan. Je kan er daarna ook gewoon helemaal geen last meer van hebben. Maar als ze steeds terugkomen, dan ga je dus verkeerd om met die gedachten.
En één ding wat ik je nog ook wil vertellen is: als die Stress Emmer helemaal vol zit en overstroomt, dan heb je last van angstige gedachten, angstige gevoelens en angstige symptomen. En één van deze symptomen is dan ook derealisatie.
Dat gevoel van onwerkelijkheid. Het voelt alsof het leven niet echt is. Alsof je bijvoorbeeld, zoals ik het dan had ervaren, een soort glazen muur tussen jou en de werkelijkheid zit. En in combinatie met deze existentiële gedachte kan dit enorm eng zijn.
Wat ik je wil vertellen is dat derealisatie eigenlijk niet zo eng is. Het voelt heel erg eng, maar het is slechts het overstromen van de Stress Emmer.
Kijk er zo ook naar. En alle mensen die Vrijheid van Angst volgen en de bonus ‘derealisatie’ kijken… echt, ik zeg het je meteen, derealisatie is niet eng. Het is niet chronisch, het voelt alleen eng. Maar het is het overstromen van de Stress Emmer. En nu zie je dan ook dat als je derealisatie wilt overwinnen, en van deze gedachten wilt afkomen, het ongelooflijk belangrijk is om je Stress Emmer te gaan legen. En daar gaan we het nu even over hebben.
Zo leeg je jouw Stress Emmertje…
Voordat ik je ga vertellen wat je dan precies moet doen om van deze gedachte af te komen, ga ik je ook vertellen wat je vooral niet moet doen. Want weten wat je vooral niet moet doen is net zo belangrijk als weten wat je vooral wel moet doen.
Zoals ik je ook heb verteld, zijn er heel veel deelnemers binnen Vrijheid van Angst, die ik ook in de community terug zie, die deze levensgedachten ook hebben. Ze zijn ervan hersteld en ze zeggen ook de reden waarom het zo lang duurde. Ze kregen de verkeerde handvatten.
Een van deze deelnemers vertelde me dat ze naar de psycholoog ging, en deze gedachten ook deelde met de psycholoog.
Wat als het leven niet echt is en wat als dit een droom is. En toen moesten ze deze gedachten opschrijven en moest ze redenen bedenken waarom dit niet het geval was en waarom dit niet echt was. En ze dacht van, huh?
Dit is wel heel raar advies, want het gaat niet om de inhoud van de gedachten. Dit is totaal niet relevant.
Je wil die gedachten met rust laten. Je wil ze niet opschrijven en uitspitten en tegengedachten bedenken waarom het niet waar zou zijn, want ze voelen echt. Je lichaam reageert erop, alsof het gewoon echt is. Het is eng.
En je kan wel heel veel dingen gaan opschrijven waarom dit dan niet echt zou zijn, maar dit haalt niet de angst weg en het maakt de angst erger. Want jij gaat met een ongelooflijk vergrootglas op deze gedachten inzoomen.
Eigenlijk ben je tegen deze gedachten heel hard aan het vechten. En één gouden regel is vechten en weerstand houden je angst in stand. De inhoud van de gedachten is niet relevant. Zoom uit. Het gaat erom hoe jij omgaat met die gedachten. Dat bepaalt of ze terugkomen of niet terugkomen.
Ik heb namelijk ook best wel heftige intrusieve gedachten gehad en dit zijn andere gedachten dan de existentiële angstgedachten. Want dit waren vooral gedachten met stel dat of wat als. En deze gedachten gingen vaak over geweld bijvoorbeeld. Wat als ik tegen een boom aan rij? Of wat als ik…, allemaal van die rare gedachten.
En daar was ik dan weer heel bang voor. Maar wat ik dus leerde, hoe ik ervan afkwam, was dat ik geen redenen moest bedenken waarom ik iets niet zou doen. Of waarom de gedachten niet waar zou zijn.
Ik moest begrijpen wat er gebeurde? Wat gebeurt er nu eigenlijk als je zo’n gedachte hebt? Nou, je Stress Emmer overstroomt, je hebt last van angst, gedachten, gevoelens en symptomen. Niets meer en niets minder.
Als die Stress Emmer overstroomt en je hebt een intrusieve gedachte of een levensvraag en existentiële angst, bepaalt dat moment wat jij doet of die gedachte erger wordt en vaker terugkomt of dat die naar de achtergrond keert.
En dit wil je opschrijven en nooit meer vergeten. Kijk, als je die gedachte hebt, wat als het leven niet echt is, wat als dit een droom is en jij gaat ertegen vechten, dan ontstaat er meer stress en meer spanning. En al die extra stress en spanning, hoppakee, die gaat weer terug in de emmer. En die emmer blijft vol en op het moment zelf wordt die gedachte alleen maar erger.
Het komt keer op keer terug en het gaat keer op keer in jouw focus. En niet alleen dat, doordat jij zo hard tegen die gedachten vecht, gaat je brein het alleen maar vaker roepen. Want ja, als je tegen die gedachten gaat vechten, dan zal dat wel gevaar zijn. En daardoor komt het zo vaak terug. In Vrijheid van Angst leer je dus ook hoe je met die gedachten omgaat.
En het is heel simpel om te zeggen van oké, accepteer die gedachte en laat het wat meer over je heen komen. In zo’n moment voelt zo’n gedachte ongelooflijk eng. En daarom staan we er bij Vrijheid van Angst zo uitgebreid bij stil hoe je dan goed moet reageren op de klachten.
Hoe leger je Stress Emmertje wordt, hoe minder bang je wordt voor de gedachte. Je zelfvertrouwen keert terug. En dat is de reden waarom we bij Vrijheid van Angst daar zo uitgebreid bij stilstaan. Hoe moet je goed reageren op die gedachten? Daar gebruik je dus ook de GAB-methode voor. Het groeten, het accepteren van de angst, het kunnen toelaten en de B van besluiten.
Het voelt ook hartstikke eng, zo’n gedachte. Het is moeilijk om dat te accepteren. Dus je gaat er ook heel erg uitgebreid bij stilstaan hoe je dat dan moet doen. Accepteren en toelaten, hoe je je lichaam kan gebruiken in zo’n moment om het echt goed toe te laten.
Maar ook hoe jij je leven weer kan gaan leiden zodat de gedachten ook steeds verder naar de achtergrond gaan. En niet alleen de gedachten, ook de angst en ook de derealisatie. En dat is belangrijk.
En ook alleen jij kan aan je angst laten zien dat er niets aan de hand is. Want je reageert goed op wat je denkt en wat je voelt.
En een van de grootste valkuilen, ook wat ik terug zie bij de mensen die ik help en deelnemers van Vrijheid van Angst, is dat ze zeggen: Ik accepteer deze gedachte, maar Wouter, waarom is het dan nog niet weg? Accepteer je het dan? Accepteer jij het dan echt? Accepteren met de verkeerde intentie werkt niet. Accepteren is er echt oké mee zijn. En accepteren is dus echt een vaardigheid die je zelf moet gaan aanleren.
Hoe langer je ook oefent met het goed reageren, hoe meer die gedachten ook afzwakken. Je hoort ze weer, net zoals ik en alle andere mensen op deze planeet, en je voelt er steeds minder voor. Dus het is niet dat deze gedachten nooit meer voorkomen, want je hebt ze ook altijd al gehad. Het enige verschil is, dat je er steeds minder voor voelt. Steeds meer fascinatie en steeds minder angst. En daar groei je naartoe.
Dus wat ik je dan ook als samenvattend advies wil geven is: die gedachten hoef je niet op te schrijven. Je hoeft ze niet uit te pluizen. En zoek vooral geen tips of tricks om er vanaf te komen en te hopen dat ze gaan. Want dit is juist wat het in stand houdt.
Je hoeft ook niet je verleden te gaan uitspitten om van die gedachten af te komen en een oorzaak te vinden. nee, laat het los. Dit maakt het allemaal zoveel erger. Je wilt focussen op goed met die gedachte omgaan. Daarin zit je herstel.
Zo herstel je van existentiële angst en derealisatie
Goed reageren is voor 80% hoe je van de gedachte afkomt en die andere 20% is gewoon lekker in je vel gaan zitten, minder stress ervaren, meer gaan sporten, meer bewegen, meer leuke dingen doen. Dat is belangrijk.
Maar leren hoe je goed met die gedachte om kan gaan is het allerbelangrijkste wat je momenteel kan doen. En hierin wil je ook de komende dagen en komende weken een pro worden. Want het komt echt de kwaliteit van je leven ook goed tegemoet.
Ik hoop dat deze inzichten jou een heel duidelijk beeld hebben gegeven van wat deze gedachten zijn in combinatie met misschien derealisatie. Waardoor ze zijn ontstaan, de volle Stress Emmer. Wat je vooral niet moet doen om er vanaf te komen. Maar ook wat je vooral wel moet doen. Het goed reageren. Ga ermee aan de slag.
Heb je vragen over, stuur me een keer een DM op Instagram, want ik wil je heel graag helpen. En dan zou ik je nog één ding willen zeggen. Ik hoop dat jij de komende weken en komende maanden leert om met deze gedachten en misschien ook de derealisatie goed om te gaan. Om er goed op te reageren, waardoor de derealisatie naar de achtergrond gaat, doordat je Stress Emmertje zich leegt.
Maar ook dat deze gedachten niet meer zoveel angst bij je oproepen, maar dat het vooral een soort fascinatie wordt. Dat je over deze gedachten kan nadenken en denkt, wauw, we leven. Wat gaaf dat we eigenlijk leven en wat is het eigenlijk bijzonder. Antwoorden hierop gaan we nooit krijgen, maar misschien hoeven we er ook nooit achter te komen.
